بیست گفتار - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦

عمومی و خرابی اجتماع می‌گردد . صدقات زیاد و اوقاف زیاد و حساب نکرده‌ ، نذورات زیاد و حساب نکرده در هر جا که وارد شده مانند سیل جامعه را خراب کرده ، روحیه‌ها را تنبل و کلاش و فاسد الاخلاق بار آورده ، لطمه‌ها و خساراتی وارد آورده که کمتر از لطمات و خسارات یک سپاه جرار نبوده ، مصداق کلام خدا بوده درباره بعضی انفاقات که می‌فرماید : " « مثل ما ینفقون فی هذه الحیوه الدنیا کمثل ریح فیها صر اصابت حرث‌ قوم ظلموا أنفسهم فأهلکته و ما ظلمهم الله و لکن أنفسهم یظلمون »" [١] . مثل انفاقهایی که در این دنیا می‌کنند و عنوان انفاق و صدقه و امثال‌ اینها به آنها می‌دهند ، عینا مثل باد سختی است که با سرما همراه است و می‌رسد به زراعت مردمی که ظلم به نفس کرده‌اند و همه آن زراعتها را از بین می‌برد . خداوند به آنها ستم نکرده خودشان به خودشان ستم کرده‌اند .
جامعه را هرگز با جود و احسان نمی‌توان اداره کرد . پایه سازمان اجتماع‌ عدل است . احسان وجودهای حساب نشده و اندازه‌گیری نشده کارها را از مدار خود خارج می‌کند . امام سجاد ( ع ) فرمود : " « کم من مفتون بحسن القول‌ فیه ، و کم من مغرور بحسن الستر علیه و کم من مستدرج باعحسان‌إلیه » " [١] بسیاری از مردم از بس خوبشان را و مدحشان را گفتند فاسد شدند ، بسیاری از مردم چون از عیبشان چشم‌پوشی شد و مورد انتقاد قرار نگرفتند مغرور شدند ، بسیاری از مردم هم چون به آنها احسان شد و از راه احسان‌ زندگی و کارشان اداره شد متدرجا در غفلت فرو رفتند .